{"id":12144,"date":"2017-04-12T13:32:52","date_gmt":"2017-04-12T10:32:52","guid":{"rendered":"https:\/\/sivildusun.net\/?p=12144"},"modified":"2017-04-12T13:32:52","modified_gmt":"2017-04-12T10:32:52","slug":"ruh-sagligi-alaninda-kurumsuzlastirma-sempozyumu-uzerine-rusihak-ile-konustuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/ruh-sagligi-alaninda-kurumsuzlastirma-sempozyumu-uzerine-rusihak-ile-konustuk\/","title":{"rendered":"Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda kurumsuzla\u015ft\u0131rma sempozyumu \u00fczerine RUS\u0130HAK ile konu\u015ftuk"},"content":{"rendered":"

\u201cRuh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda kurumsuzla\u015ft\u0131rma\u201d konulu bir sempozyum ger\u00e7ekle\u015ftiren <\/strong>Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0130nsan Haklar\u0131 Giri\u015fimi Derne\u011fi<\/strong><\/a>\u2019nden \u015eehnaz Lay\u0131kel ve Ye\u015fim Kara ile \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve Sivil D\u00fc\u015f\u00fcn\u2019den ald\u0131klar\u0131 destek \u00fczerine konu\u015ftuk. <\/strong><\/span><\/p>\n

“2016 y\u0131l\u0131nda 10. y\u0131l\u0131n\u0131 kutlayan olan RUS\u0130HAK, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda\u00a0toplumsal, hukuki ve kurumsal anlamda ger\u00e7ekle\u015fen hak ihlalleriyle m\u00fccadele eden bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr. Kurucular\u0131, y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131,\u00a0ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu ya\u015fayan bireyler ya da yak\u0131nlar\u0131ndan olu\u015fan RUS\u0130HAK hak-temelli bir \u00f6z-savunu m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fctmektedir. Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu ya\u015fayan bireylerin ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n toplumsal hayata e\u015fit ve tam kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 benimseyen RUS\u0130HAK,\u00a0ba\u015fta\u00a0BM Engelli Bireylerin Haklar\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme (BM EHS) olmak \u00fczere,\u00a0uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel s\u00f6zle\u015fmeler ve temel insan haklar\u0131 prensipleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.”<\/p>\n

*Bize dernek olarak neden bir araya geldi\u011finizi anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

RUS\u0130HAK olarak ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda bir \u00e7ok insan hakk\u0131 ihlali ya\u015fanmas\u0131ndan ve T\u00fcrkiye\u2019de hak-temelli bir hareketin yoklu\u011fundan yola \u00e7\u0131karak ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131n\u0131 bir insan haklar\u0131 alan\u0131 olarak yerle\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak \u00fczere kurulduk. K\u0131sacas\u0131, kad\u0131n haklar\u0131, \u00e7ocuk haklar\u0131 ya da di\u011fer engelli haklar\u0131 alanlar\u0131 gibi psikososyal ve zihinsel engelli bireylerin haklar\u0131 konusunda da bir insan haklar\u0131 hareketi yaratmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131k.<\/p>\n

D\u00fcnyada bu alandaki hak-temelli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, iyi \u00f6rnekleri T\u00fcrkiye\u2019ye ta\u015f\u0131mak, bu yolla ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 politikalar\u0131n\u0131 insan haklar\u0131 standartlar\u0131na uygun bir \u015fekilde etkilemek RUS\u0130HAK\u2019\u0131n bir di\u011fer misyonudur. RUS\u0130HAK\u2019\u0131n kurucu \u00fcyelerinin tamam\u0131 ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda sorun ya\u015fayan bireyler ya da yak\u0131nlar\u0131ndan olu\u015fuyor. Bu anlamda \u00f6zsavunucu bir \u00f6rg\u00fctt\u00fcr.<\/p>\n

*’Kurumsuzla\u015ft\u0131rma\u2019 ifadesini biraz daha a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z? Kurum temelli yakla\u015f\u0131m ve toplum temelli yakla\u015f\u0131m fark\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Kurumsuzla\u015ft\u0131rma bak\u0131m ve rehabilitasyon ama\u00e7l\u0131 hizmet veren kapal\u0131 kurumlar\u0131n, toplum temelli ve insan odakl\u0131 engellilik politikalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ile a\u015famal\u0131 olarak la\u011fvedilmesidir ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Engelli Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin\u00a0Taraf Devletlere\u00a0y\u00fckledi\u011fi\u00a0uzun vadeli hedeflerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.\u00a0 Bir \u00f6z-savunucumuzun da s\u00f6yledi\u011fi gibi; \u201cKurumlarda toplumdan tecrit edilmi\u015f bir \u015fekilde ya\u015famak art\u0131k bizim i\u00e7in iyi bir yol de\u011fil. Ge\u00e7mi\u015fte, bu fikir herkese \u00e7ekici gelebiliyordu ama bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ac\u0131 tecr\u00fcbeler bize bu fikrin bir aldatmacadan ibaret oldu\u011funu g\u00f6sterdi”.<\/p>\n

Kurumsuzla\u015ft\u0131r\u0131lman\u0131n uzun vadede ba\u015far\u0131labilmesi i\u00e7in engelli bireyleri toplumdan tecrit eden bak\u0131mevi, hastaneler gibi kurumlar\u0131, engelli bireyleri toplumdan yal\u0131tan ve ana ak\u0131m hizmetlere paralel olarak geli\u015ftirilen \u00f6zel okullar gibi hizmetlerin kapat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ancak tabii ki bu sadece T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fil bir \u00e7ok \u00fclke i\u00e7in bir anda ula\u015f\u0131labilecek kolay\u00a0 bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. Toplumlar\u0131n sosyal ve ekonomik \u00f6rg\u00fctlenmesi ne kadar farkl\u0131 ihtiya\u00e7 ve taleplere cevap verebilecek \u015fekilde ba\u015far\u0131labilirse kamu hizmetleri de engelliler i\u00e7in o \u00f6l\u00e7\u00fcde ana ak\u0131mla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Kurumsuzla\u015ft\u0131rmada; rehabilitasyon, tedavi, bak\u0131m ve bar\u0131nma haklar\u0131n\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 t\u0131bbi m\u00fcdahaleler yerine ki\u015finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve kendi kendine ya\u015fama becerilerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Toplum temelli yakla\u015f\u0131mda \u015fu be\u015f konuya dikkat etmeliyiz: toplum i\u00e7inde ya\u015fama hakk\u0131, yayg\u0131n hizmet ve olanaklara eri\u015fim, hukuki ehliyet ve vasili\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, r\u0131za hilaf\u0131na kuruma yerle\u015ftirme ve r\u0131za hilaf\u0131na tedavinin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi.<\/p>\n

*Yakla\u015f\u0131m\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda uygulanan \u00f6rneklerinden bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n

2012 y\u0131l\u0131nda \u0130talya Trieste’ye yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir saha ziyareti olmu\u015ftu. \u0130talya Trieste , d\u00fcnyada toplum temelli ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sistemini ba\u015flatan ilk \u00f6rneklerden. Biz de oradaki bu \u00f6nc\u00fc hareketi anlayabilmek i\u00e7in Sosyal Kooperatif \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenen yap\u0131lar\u0131 ziyaret etmi\u015ftik. Triste\u2019deki Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezlerinin ikili bir yap\u0131s\u0131 var: Insider (\u0130\u00e7eride Tedavi) ve Outsider (D\u0131\u015far\u0131da Tedavi). Temel ama\u00e7,\u00a0 engelli ki\u015fiyi olabildi\u011fince ayaktan tedavi ile destekleyip sosyal hayat\u0131nda bir destek mekanizmas\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7evrelemek ve ki\u015finin toplum i\u00e7erisinde bulundu\u011fu s\u00fcrenin, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n, e\u011fitiminin olabildi\u011fince s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flamak. \u0130\u00e7eride tedavi ve d\u0131\u015far\u0131da tedavi birbirine alternatif de\u011fil birbirini tamamlayan ve ki\u015finin durumuna g\u00f6re devreye giren sistemler. Trieste’de ayaktan tedavi hizmeti sunan ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 merkezleri 7 g\u00fcn 8.00-20.00 saatleri aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131lar, psikiyatri hem\u015fireleri ve g\u00f6n\u00fcll\u00fcler \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu merkezlerde hizmet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na s\u00fcrekli bilgilendirmeler yap\u0131l\u0131yor. Kendine yard\u0131m (self help) programlar\u0131 d\u00fczenleniyor. Merkez, hastan\u0131n ailesi ile olan ili\u015fkisini, i\u015fyerindeki durumunu \u00a0yak\u0131ndan takip ediyor. Merkezlerdeki insider tedavi bi\u00e7imi \u00e7ok kat\u0131 bir tedavi bi\u00e7imi de\u011fil.<\/p>\n

Temel ama\u00e7, bireyi kendi sosyal \u00e7evresinden ve ya\u015fam ak\u0131\u015f\u0131ndan koparmadan sosyal ve t\u0131bbi olarak desteklemek. Outsider (D\u0131\u015far\u0131da Tedavi) bi\u00e7iminde ise kamp\u00fcs i\u00e7erisinde kurulmu\u015f kooperatifler\u00a0 ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 merkezleri var. Burada\u00a0 sosyal kooperatif yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde kurulan i\u015f merkezleri ve restaronlar\u00a0 var. Burada ki\u015filer haftada en fazla 20 saat,\u00a0 250 Euro ile 400 Euro aras\u0131nda de\u011fi\u015fen maa\u015flarlar ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu merkezler \u00f6zel i\u015f yerleri de\u011fil, sosyal kooperatif oldu\u011fu i\u00e7in elde edilen kar hastalar dahil\u00a0 ortaklara b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Sosyal kooepartifler Trieste’de yerel y\u00f6netimler yani belediyeler alt\u0131nda kuruluyor ve yine hekimlerden \u00e7ok hem\u015firelerin ve sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131lar\u0131n hizmet verdi\u011fi yap\u0131lar. Sosyal koopartifler sadece zihinsel ve ruhsal engelli bireylerin \u00f6zel olarak istihdam edildi\u011fi ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 merkezler de de\u011fil. Engelli olmayan bireyler de kooperatiflerde hisse sahibi olarak \u00e7al\u0131\u015fabiliyor ve y\u00f6netiminde s\u00f6z sahibi oluyor.<\/p>\n

Trieste’de belediyeler alt\u0131nda , her bir hasta i\u00e7in y\u0131ll\u0131k bir b\u00fct\u00e7e haz\u0131rl\u0131yor. Ki\u015finin ya\u015fam, bar\u0131nma ve \u00e7al\u0131\u015fma masraflar\u0131 bu b\u00fct\u00e7e do\u011frultusunda ayarlan\u0131yor. Ki\u015finin evden \u00e7ok bir i\u015fe ihtiyac\u0131 var ise b\u00fct\u00e7enin \u00e7o\u011fu buraya ayr\u0131l\u0131yor. Bu noktada \u201csosyal kooperatifler\u201d devreye giriyor.\u00a0 K\u0131saca ki\u015fi, kendi ya\u015fam ihtiya\u00e7lar\u0131 ve talepleri do\u011frultusunda\u00a0 destekleniyor. Engelli bireylerin kendileri de bir araya gelerek \u00a0\u00a0kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda bir sosyal kooperatif ba\u015flatabiliyor. Burada \u00f6nemli olan nokta bu \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi \u0130talya’da merkezi h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan de\u011fil yerel belediyeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fturuluyor ve t\u00fcm yap\u0131lar ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sistemine entegre bi\u00e7imde hareket ediyor. Ortak kamu \u00e7\u0131kar\u0131 do\u011frultusunda hareket eden, t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n sosyal entegrasyonunu hedefleyen, kar amac\u0131 g\u00fcden, demokratik ve \u015feffaf\u00a0 t\u00fczel yap\u0131lanmalar olu\u015fturuluyor.<\/p>\n

Yine benzer bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sistemini Slovenya’da da g\u00f6r\u00fcyoruz. Haziran 2008\u2019de, 14 y\u0131ll\u0131k \u00e7aban\u0131n sonunda Slovenya Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Yasas\u0131 kabul edildi. Yasa tasla\u011f\u0131n\u0131n haz\u0131rlanma s\u00fcrecinde Slovenya Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Derne\u011fi (SENT) ba\u015fta olmak \u00fczere STK\u2019lar aktif rol oynad\u0131; hizmet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ve ailelerinin s\u00fcrece aktif kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011fland\u0131. Yasada EKT\u2019nin anestezi ile uygulanmas\u0131 bile \u00e7ok s\u0131k\u0131 kurallara ba\u011fland\u0131 (ki\u015finin kendi ya\u015fam\u0131 ya da ailesinin ya\u015fam\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehlike olu\u015fturmas\u0131; bir \u00e7ok uzmandan olu\u015fan komisyon karar\u0131yla ve bir \u00e7ok onaydan sonra). Kurumla\u015ft\u0131rmay\u0131 yani hastaneye d\u00f6n\u00fc\u015fleri azaltmak \u00fczere bir kurul tan\u0131mlanm\u0131\u015f durumda. \u00a0\u00a0Ki\u015fi hastaneden \u00e7\u0131k\u0131nca\u00a0 hastanenin kurdu\u011fu bir uzman grubunun kontrol\u00fcne giriyor. Bu grupta bir psikiyatr, psikolog, hem\u015fire, te\u015fhis alm\u0131\u015f ki\u015fi, aile ve gerekti\u011finde sosyal hizmet uzman\u0131 yer al\u0131yor. Bu uzmanlar haftada bir iki kez ki\u015fileri ziyaret ediyor, ila\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczenli al\u0131p almad\u0131klar\u0131n\u0131 kontrol ediyorlar, s\u00fcperviz\u00f6rl\u00fck yap\u0131yorlar. Ki\u015fi ve ailesiyle\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorlar, t\u0131bbi destek veriyorlar. Ki\u015finin kendisi de bu tak\u0131m\u0131n i\u00e7inde ve her konuda onun karar\u0131 belirleyici \u00f6neme sahip. \u0130stemsiz yat\u0131\u015flarda, ki\u015fiye \u00f6nce haklar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor ve yak\u0131nlar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor. \u0130stemsiz yat\u0131\u015fa tek doktor karar verebiliyor, ancak hastan\u0131n\u00a0 doktora kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131 savunan bir kamu g\u00f6revlisinin bulunmas\u0131n\u0131n zorunlu. Toplum i\u00e7indeki hizmetler (bar\u0131nma ve \u00a0istihdama )\u00e7o\u011funlukla STK\u2019lar taraf\u0131ndan sa\u011flan\u0131yor. Ki\u015fi, istedi\u011fi kurumdan istedi\u011fi hizmeti alabiliyor ve birden fazla kurumun hizmetinden yararlanabiliyor. STK’lar ise yerel belediyeler taraf\u0131ndan fonlan\u0131yor. Yani yerel finansal kaynaklar STK’lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla engelli bireylerin toplumsal ve ekonomik olarak desteklenmesi i\u00e7in harcan\u0131yor.\u00a0 Ancak engelli bireylere do\u011frudan bir maa\u015f ba\u011flanm\u0131yor. Slovenya’da STK’lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurulan g\u00fcnd\u00fcz rehabilitasyon merkezleri, korumal\u0131 ev ve destekli istihdam merkezleri \u00fclkenin t\u00fcm\u00fcne yay\u0131lm\u0131\u015f durumda. Buradaki temel ama\u00e7 da, ki\u015finin toplum i\u00e7erisinde, kendi sosyal \u00e7evresinde g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve hastaneye d\u00f6n\u00fc\u015flerin olabildi\u011fince azalt\u0131lmas\u0131. \u0130stihdam ve bar\u0131nma haklar\u0131na eri\u015fim rehabilitasyon s\u00fcrecinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hem \u0130talya hem Slovenya \u00f6rne\u011finde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, bu sistemlerde, ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve hastaneye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, toplumsal ya\u015fama kat\u0131l\u0131m becerilerinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

*Sivil D\u00fc\u015f\u00fcn\u2019den ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z destekle ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011funuz sempozyumdan biraz bahseder misiniz? Etkinli\u011fin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131za ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze katk\u0131s\u0131 oldu mu?<\/strong><\/p>\n

Sivil D\u00fc\u015f\u00fcn\u2019den ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z destekle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz sempozyumda ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve insan haklar\u0131 alan\u0131n\u0131 kurumsuzla\u015ft\u0131rma perspektifinden ele almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u0130nsan haklar\u0131 ihlalleri \u00fcretmeye yatk\u0131n kurum-temelli bak\u0131m ve tedavi yerine toplum-temelli ve insan haklar\u0131na duyarl\u0131 toplum-temelli alternatifleri tart\u0131\u015ft\u0131k. \u0130lk oturumdan Macaristan\u2019dan gelen ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda insan haklar\u0131 alan\u0131nda \u00e7ok deneyimli bir aktivist olan Gabor Gombos, hasta konseyi temsilcisi Abd\u00fclkerim Yal\u0131n ve Umut Evi\u2019nde ya\u015fama tecr\u00fcbesi olan Fikret Bekta\u015f konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131lar. Bu oturumda daha \u00e7ok d\u00fcnyadan \u00f6rnekler, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 politikalar\u0131 ve psikososyal engellilik deneyimleri konu\u015fuldu. \u0130kinci oturumda ise T\u00fcrkiye\u2019nin ilk g\u00fcnd\u00fcz hastanesinin kurucusu Ayla Yaz\u0131c\u0131, kurum tarihi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten akademisyen Fatih Artvinli ve avukat Nalan Erkem yer ald\u0131. Bu oturumda ise kurumlar ve alternatifleri tarihsel ve insan haklar\u0131 perspektifleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131. Sempozyum kat\u0131l\u0131mc\u0131lar aras\u0131nda genel olarak olduk\u00e7a yo\u011fun bir ilgi \u00e7ekti. Salondan bol bol soru geldi ve katk\u0131 oldu. Kurum-temelli sistemin a\u00e7mazlar\u0131, psikososyal engelli bireylerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0131k\u0131nt\u0131lar ve alternatif sistemler ger\u00e7ek anlamda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7 olarak, sempozyumun olduk\u00e7a verimli ve RUS\u0130HAK\u2019\u0131n da vizyonunu geni\u015fleten bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Alanda \u00e7al\u0131\u015fan aktivistler ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda bir sinerji olu\u015ftu. Sempozyumun RUS\u0130HAK\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne de b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 oldu. \u00d6zellikle sempozyumun RUS\u0130HAK\u2019\u0131n 10. y\u0131l\u0131na denk gelmesi sebebiyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel bir etki de oldu.<\/p>\n

Sivil D\u00fc\u015f\u00fcn\u2019e bizim i\u00e7in \u00e7ok anlaml\u0131 ve\u00a0 verimli ge\u00e7en bu etkinlik i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/p>\n

*Son olarak sizin \u2018aktivizm\u2019 tan\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 alabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Aktivizm, ula\u015fmak istedi\u011finiz sonuca, yaratmak istedi\u011finiz sosyal de\u011fi\u015fime, savunuculuk temelli faaliyetler ile ve s\u00fcrekli ve yenilenen bir ak\u0131\u015f halinde ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Asl\u0131nda aktivizm hi\u00e7 bitmeyen ve bitmeyecek\u00a0 bir s\u00fcre\u00e7tir. T\u00fcrkiye’de engelli bir bireyseniz, en fazla ayn\u0131 t\u0131bbi te\u015fhisi alm\u0131\u015f bireylerin kurdu\u011fu \u00f6rg\u00fctlenme yap\u0131lar\u0131 i\u00e7erisinde hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz. \u00dclkemizde dar \u00e7evreler i\u00e7erisinde var olan akran deste\u011fi tabii k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek bir durum de\u011fil ancak yeterli de de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirgin bir alan d\u0131\u015f\u0131nda destek g\u00f6rece\u011finiz mekanizmalar yok. \u00a0Engelli olma hali hi\u00e7 bir zaman sadece ki\u015finin eksikliklerinden kaynaklanan, bireye m\u00fcnhas\u0131ran bir durum de\u011fildir. \u00a0Bu bak\u0131\u015f, 20.Y\u00fczy\u0131l’a ait engellili\u011fi bireysel bir mesele olarak g\u00f6ren, t\u0131bbi ve profesyonel do\u011frudan m\u00fcdahaleleri me\u015frula\u015ft\u0131ran bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.\u00a0 Engelli bireylerin kendi haklar\u0131n\u0131 bilmesi, talep etmesi ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc \u015fekilde bunun i\u00e7in m\u00fccadele etmesi, engelli haklar\u0131n\u0131n dar bir alana s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecektir ve dikkatimizi engellik durumunun kendisinden yani\u00a0\u00a0 te\u015fhislerden ziyade \u00a0bireylerin haklar\u0131na do\u011frultmam\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bu noktada sivil toplumun ve kamuoyunun\u00a0 engelli haklar\u0131n\u0131 bir insan haklar\u0131 meselesi olarak alg\u0131lamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak zorunday\u0131z. Bu \u00e7aba, pasif ve edilgen de\u011fil aktif ve politik bir taleptir. Sivil toplum; engelli bireylerin kendilerini \u00f6z-savunucular olarak g\u00fc\u00e7lendirmelerini ve aktivizmin merkezinde yer almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir mecra olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cRuh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda kurumsuzla\u015ft\u0131rma\u201d konulu bir sempozyum ger\u00e7ekle\u015ftiren Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0130nsan Haklar\u0131 Giri\u015fimi Derne\u011fi\u2019nden \u015eehnaz Lay\u0131kel ve Ye\u015fim Kara ile \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve Sivil D\u00fc\u015f\u00fcn\u2019den ald\u0131klar\u0131 destek \u00fczerine konu\u015ftuk. “2016 y\u0131l\u0131nda 10. y\u0131l\u0131n\u0131 kutlayan olan RUS\u0130HAK, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda\u00a0toplumsal, hukuki ve kurumsal anlamda ger\u00e7ekle\u015fen hak ihlalleriyle m\u00fccadele eden bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr. Kurucular\u0131, y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12145,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6460],"tags":[14,1648,195,918,425,19],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12144"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12144\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sivildusun.net\/yedek18062024\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}