1. Anasayfa
  2. /
  3. Sivil Portreler
  4. /
  5. 08 Nisan Dünya Romanlar...

08 Nisan Dünya Romanlar Günü için Yücel Tutal ile Söyleşi

Dünya Romanlar Günü’nde buruk kutlama 1971 yılında gerçekleştirilen 1. Uluslararası Romanlar Kongresi’nde kutlanmasına karar verilen 8 Nisan Dünya Romanlar Günü, tüm dünyada benzer sorunlar yaşayan, yüzyıllardır “öteki” olarak kabul edilen Romanlar’ın yaşadıklarına dikkat çekmek, toplumsal taleplerini dinlemek için önemli bir gün olarak kabul ediliyor. Sivil Düşün AB Programı olarak, biz de Romanlar’ın hak temelli çalışmalarına destek vererek Roman Hakları Derneği, İzmir Romanlar Derneği, Türkiye Roman Gençlik Ağı ve Roman Gençlik Derneği’ni ve çalışmalarını takip etme fırsatı bulduk. Dünya Romanlar Günü’nde Roman Hakları Derneği Başkanı Yücel Tutal’a ses verelim, bu günün önemini ve Romanlar’ın yaşadıkları sorunları birinci ağızdan öğrenelim istedik. Romanlar’ın sorunları nasıl çözümlenebilir? “Roman liderlerin ve temsilcilerin 8 Nisan 1971’de İngiltere’deki ilk toplantılarının anısına, 8 Nisan tüm dünyada Dünya Romanlar Günü olarak kutlanıyor. Fakat tüm dünyada ve ülkemizde bu gün kutlanmalı mı, yoksa 2. Dünya Savaşı’nda katledilen Romanlar’ın anısına bir anma mı olmalı diye görüş ayrılıkları doğuyor. Bir kısım Roman aydın da, anma veya kutlama yapmaktansa bu günde Romanlar’ın sorunlarını daha yüksek sesle dile getirmeyi tercih ediyor. “Roman Hakları Derneği olarak biz de, bu günü Romanlar’ın sorunlarını ve karşılaştıkları zorlukları topluma daha iyi anlatmak için fırsata çevirmeye çalışıyoruz. Bu düşünceyle bu yıl 8 Nisan Dünya Romanlar Günü’nde, 8 Eylül 2013’te İznik’te Roman mahallesine yapılan saldırının davasını takip etmek için orada olacağız. Takip ettiğimiz bir önceki duruşmada müdahillik talebimiz olmuştu. Benzer bir kararın bu duruşmada da çıkmasını bekliyoruz. “Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de Roman toplumu çok önemli sorunlarla karşı karşıyadır. Bu  sorunları bir çırpıda sayabiliriz aslında ama bu sorunların tamamının altında yatan sebebin de ayrımcılık olduğunu söylemek gerekiyor. Sorunları sıralamak gerekirse, başta eğitim diyebiliriz. Bunun göstergesi olarak da oluşturulan Roman okulları ve sınıflarını gösterebiliriz. İstihdam, sağlık ve diğer sorunlar “Bir diğer önemli sorun da istihdam sorunudur. Romanlar’ın sigortasız ve sağlıksız koşullarda ve boğaz tokluğuna işlerde çalıştıklarını, daha doğrusu başka alternatifleri olmadığını hepimiz biliyoruz. Önemli sorunlardan bir diğeri de konut sorunudur. Romanlar’ın yaşadıkları evlerin ve sokakların yaşam standartlarının çok altında olduğunu, altyapı ve kanalizasyon sorunları olduğunu, bunun yanında, Sulukule örneğinde olduğu gibi, rant alanında olan evlerinin yıkıldığını ve yaşamlarına hiç uygun olmayan alanlara gönderildiklerini de görüyoruz. “Bir diğer sorun başlığı da sağlık. Sağlıksız koşullarda yaşamanın sonucu olarak erken yaşlarda sağlık sorunları yaşamakta ve sağlık sisteminden yararlanmakta sorunlar yaşamaktadırlar. Yeşil karttan yararlanan Romanlar’ın sayısı çok olmakla beraber bu fırsatı olmayan ya da hastanelerde ayrımcılığa uğrayan, az da olsa, Roman vatandaşlar bulunuyor. “Bu saydığımız sorunların yanında, bir de bu sorunların doğurduğu yan sorunlar bulunuyor. Bunlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz: toplumla entegre olamama, sosyal hayata dahil olamama, erken yaşta okul terkleri, erken yaşta evlilikler, vb. “Tabii ki Romanlar’ın sorunlarının tamamını burada dile getirebilmek çok kolay değil fakat sorunlar nasıl ortadan kaldırılır belki onlara dair bir iki şey söyleyebiliriz. Öncelikle bu sorunların yüzyıllara dayandığını ve kısa sürede sihirli bir dernek değmiş gibi bir anda ortadan kalkmayacağını biliyoruz. Fakat tüm bu sorunların ortadan kaldırılabilmesinin ilk hamlesinin Romanlar’a yönelik bir devlet politikası olması gerekliliği olduğunu söyleyebiliriz.”

Skip to content