Merhaba, Ben Volkan Mert.
Fotoğrafçılık ve Sanat Tarihi okudum. Fotoğraf sanatçısıyım. Daha önce birçok farklı basın kuruluşunda çalıştım. Deq sanatçısı Fatma Temel’in röportajını okuduktan sonra hem aklıma hem gönlüme bir fikir düştü: Bu alanda ben de çalışma yapmalıydım.
Deq, Kürt kültürüne özgü geleneksel bir dövme sanatı. Özellikle Kürt kadınlarının yüzlerine, ellerine ve vücutlarının farklı bölgelerine işlenen motiflerle tanınıyor. Yüzyıllardır aktarılan bu sanat, sadece bir süsleme değil, aynı zamanda koruyucu, şifa verici ve kimlik ifade eden bir anlam da taşıyor. Deq motifleri, genellikle doğa, hayvan figürleri, kutsal semboller ve soyut geometrik desenlerden oluşuyor. Bunlardan her birini farklı bir anlamı var: Örneğin, güneş ve ay figürleri güç ve aydınlanmayı, yılan ve akrep koruyucu bir tılsımı, ağaç ve bitki desenleri bereketi ve yaşam döngüsünü simgeler. Dövme, geleneksel olarak kül, anne sütü veya bitki özleriyle hazırlanmış doğal boyalarla yapılıyor ve daha çok yaşlı kadınlar tarafından genç kadınlara aktarılıyor. Günümüzde modern dövme teknikleri yaygınlaşsa da, Deq sanatı hala kültürel bir miras ve kimlik sembolü olarak yaşatılmaya devam ediyor.
Dövme, geleneksel olarak kül, anne sütü veya bitki özleriyle hazırlanmış doğal boyalarla yapılıyor ve daha çok yaşlı
kadınlar tarafından genç kadınlara aktarılıyor. Kültürün anlatısı beni büyülemişti. Kaybolmaya yüz tutmuş bu serüvene ben nasıl katkı sunabilirdim? Fotoğraf çekebilir, videolarla bir mini belgesel hazırlayabilir, bir kitap üretebilirdim. Bu sanata kendimden bir şey sunmayı çok arzu ettim. Birçok değerli insanla tanıştım, konuştum. Konuştukça, derinlere indikçe Deq’in büyülü dünyası beni kendine daha çok çekti. Diyarbakır ve Mardin’e gidip çalışmam için görüntüler topladıkça, sokaklarda dolaştıkça ve insanlarla konuştukça, on binlerce yıllık kadim bir kültürün izinde olduğumu anladım.
Karşılaştığım en büyük zorluk, videolarda da göreceğiniz üzere Deq’i taşıyan insanlara ulaşmak oldu. Çoğu hayatını kaybetmişti. Bu çalışmanın bir başlangıç olduğunu hissediyorum. Samimi bağlar kurdum. Çalışmanın her adımında kendimi oldukça büyük ve önemli bir kültürün parçası hissettim. Bölgede Deq dahil kaybolmaya başlayan kültürel mirasla ilgili elimden geldiğince fikirler üretmeye çalışacağım. @deqkulturu hesabını takip edip, belgesel serisini izleyip fikirlerinizi belirtirseniz çok sevinirim.